Verslag "NLD"

Lezing op 31 maart 2001, door A. Rietman.


NLD: Non Verbal Learning Disabilities ( niet-verbale leerstoornissen), een informatie-verwerkingsprobleem.

Bij kinderen met een NLD-beeld zie je vaak dat ze weinig doelgericht kunnen werken en weinig creatief kunnen omgaan met probleemsituaties. De indruk bestaat dat dit vooral te maken heeft met een gebrekkige conceptvorming, die vaak ontstaat in combinatie met een stoornis in de visueel-ruimtelijke oriëntatie.
Er bestaan nog geen algemeen geaccepteerde, objectieve diagnostische criteria voor NLD, er bestaan bij dit beeld veel verschillen in vóórkomen en ernst. Mede daardoor is het nauwelijks mogelijk algemene richtlijnen te geven voor de behandeling. Er zijn wel wat basisprincipes te noemen op grond van de specifieke vaardigheden en tekorten, maar verder zal de behandeling altijd volgens een individueel plan van aanpak moeten worden afgestemd op het kind en zijn omgeving.
Er wordt verondersteld dat de oorzaak van NLD ligt in een minder goed functioneren van de rechterhersenhelft, m.n. van de zgn. 'witte stof'. Witte stof is, eenvoudig gezegd, de beschermlaag van de zenuwvezels. Is die beschermlaag minder goed aangelegd, dan kunnen de zenuwverbindingen minder soepel prikkels doorgeven. Het gevolg is dat de zenuwcellen niet optimaal communiceren, zodat de rechterhersenhelft trager werkt en niet alles doet wat hij hoort te doen.
(bron: Balans Belang, juli '00)

NLD sterke kanten:
Eenvoudige situaties
Letterlijk materiaal
Auditief: perceptie, aandacht, geheugen

NLD zwakke kanten:
Complexe situaties
Nieuw materiaal
Tactiel en visueel: perceptie, aandacht, geheugen

Deze beide kanten moeten zichtbaar zijn, als alleen de sterke of de zwakke kant zichtbaar is, is er geen sprake van NLD.

Signalen bij kleuters 4-7 jaar Signalen 7-12 jaar Het NLD kind ziet niet het waarom, de oorzaak van de gebeurtenis, ze pakken er kleine stukjes uit en hebben zodoende geen grip op de wereld.

NLD op school
kleuters
Leeftijdsafhankelijk beeld
Ontwikkelingsmateriaal tactiel en visueel
Speelplein niet leuk
Komen slim over
Moeite met nieuwe handelingen

7-12 jaar
Vroege schrijfproblemen, heel veel oefenen, training werkt
Leerproblemen
Technisch lezen eerst moeilijk (nieuw aanbod), dan een spurt
Lezen: blijven fonetisch spellen, moeite met regels en vooral de uitzonderingen
Begrijpend lezen en rekenen blijven moeilijk
Nieuwe concepten zijn moeilijk

Eerder alpha's dan exacte leerlingen, ze hebben veel moeite met het onthouden van ruimtelijke posities, weergeven en onthouden van een aantal details maar niet de grote lijn.

NLD spraak en taal
Sterke kanten:
Fonologisch
Verbaal: receptief, herhalen, opslaan, associëren, output

Zwakke kanten:
Mondmotoriek
Verbaal: prosodie, semantiek, pragmatiek, inhoud, functie
Een NLD kind kan van losse plaatjes geen verhaal maken, ze noemen de losse elementen op.

NLD sociaal emotioneel
Taal is het middel tot interactie
Non-verbale interpretatie is moeilijk
De sociale context is onduidelijk
Angst
Komen slim over
Grote kans op psychopathologie 70%, internaliserend 60%.

NLD in het gezin
Geeft grote druk op de ouders
Afhankelijk, claimt, het gezin draait om het kind
Beeld van de buitenwereld: discrepanties tussen verwachtingen en prestaties
Moeilijk peilbaar: wat voelt, bedoelt hij?
Corrigeren, begrenzen, bestraffen: regels leren.

Er is veel overlap met:
PDD ADHD (vgl. met het jonge kind)
Dyscalculie Slechthorendheid
Mentale retardatie Hyperlexie
Hoogbegaafdheid Asperger Syndroom (90% laat NLD zien)
Corpus Calosum Williams
Hydrocephalus Turner
Beschadiging rechter hemisfeer

Behandeling
Dient te geschieden door een neuro-psycholoog i.s.m. de schoolbegeleidingsdienst.
Het algemene principe is reframing.
School
Vroege aandacht voor begrijpen
Richten op concepten en generaliseren (rekenen)
Regels en strategieën aanleren
Aandacht voor sociale aansluiting
Internaliserend (= niet opvallend)

Sociaal emotioneel
Zelfinzicht
Angst en depressie hanteerbaar maken
Leren decoderen van sociale situaties
Gepast non-verbaal gedrag aanleren
Leren organiseren en overzicht te krijgen
Isolatie doorbreken
Begrip tonen: uiten van frustraties

Gezin
Voorlichting
Veel steun voor de ouders
Veel overleg school-thuis
Psycho-educatie
De volwassenen moeten voor de rechter hemisfeer spelen....

Bij een intelligentie onderzoek is er altijd sprake van een discrepantie tussen het verbale en performale IQ met minimaal 10 punten (V hoger dan P), er is moeite met blokpatronen en substitutie.

Opvallende verschillen met hoogbegaafdheid: Een NLD-vragenlijst is in ontwikkeling, deze wordt in december 2001 verwacht.
Nuttige site:
www.nldline.com

Literatuur: NLD, signaleren, diagnosticeren en behandelen in de onderwijssetting; Marieke Molenaar-Klump, ISBN 902651686X, Uitg. Swets & Zeitlinger.

verslag door M.W.F. Lammers van Toorenburg naar een lezing van A. Rietman, Papendal, 31.3.2001

• Sitemap • Contact •