HiQQuest
Zo mooi,
De eerste keer zat hij onwennig naar de anderen te kijken en te denken snel wegwezen en wat moet ik hier. Ik ga hier niet heen.
Nu na aan het eind van het jaar is hij letterlijk en figuurlijk gegroeid, hij speelt, lacht en leert samen met de andere jongens en meisjes bij de middagen van Hiqquest..
Een naam die ze zelf bedacht hebben en ook maar meteen gebruikt voor hun eigen website.
Het verlegen, zwijgende, onzichtbare kleine broertje, is ineens groot mondig en iemand waar je rekening mee dient te houden.
Het is even schrikken voor de grote broers en zussen. Help we hebben geen klein broertje meer. Ze staan versteld van het tempo en zijn enorm trots op hem.
Even weg van school en kunnen doen wat je zelf wil.
omgaan met tieners die net zo slim zijn, waar je gewoon mee kan praten die je begrijpen. Gewoon jezelf mogen zijn.
Een verademing en stimulans om je grenzen te verleggen en je horizon te verbreden.
Je niks meer aan laten praten. Vol zelfvertrouwen op weg zelfstandig worden.
Ongelooflijk wat het omgaan met peers en de begeleiding van Wendy en haar team voor een kind als hij kan doen.
Volgend jaar gaat hij weer en weet al wat hij wil gaan doen.
Zo mooi.
(met toestemming overgenomen van het HIQ-forum: een blij bericht van een gelukkige ouder)
HIQ is vanaf de oprichting in het jaar 2000 direct begonnen om diverse groepen hoogbegaafden bij elkaar te brengen: kleuters, basisschoolkinderen, middelbare scholieren en volwassenen. Alle deelnemers aan deze ontmoetingen onderschrijven en ervaren het grote belang van contact met andere hoogbegaafden: 'het voelt als thuiskomen'. Kinderen en volwassenen die aan de verschillende activiteiten deelnemen, vinden veel (h)erkenning en bloeien op.
HIQ heeft veel ervaring opgedaan met wekelijkse bijeenkomsten (onder schooltijd) voor hoogbegaafde basisschoolkinderen. Vanuit de ervaring opgedaan met de basisschoolgroep kan gesteld worden dat kinderen door één dagdeel per week in een verrijkingsklas te zijn, de rest van de week de reguliere school weer redelijk aankunnen.
In oktober 2006 is HIQ dan ook gestart met een project van wekelijkse bijeenkomsten voor tieners op dinsdagmiddag onder de naam hiQQuest.
Het project wordt door de deelnemers én hun ouders hoog gewaardeerd. Vooral het 'met andere hoogbegaafden samenzijn', 'praten met elkaar', 'kennis over hoogbegaafdheid, 'kennis over leren' en 'even niks moeten' wordt door de tieners als erg waardevol ervaren.
hiQQuest en huiswerk
Er melden zich ieder jaar meer ouders bij de praktijk waarvan de tieners flinke leerproblemen blijken te ondervinden: niet kunnen plannen, te laat beginnen, geen idee hebben hoe te studeren, frustratie en demotivatie. Frustratie uit zich vaak op de volgende manier: 'Als ik wel studeer haal ik toch maar een 2 of 3, als ik niet studeer ook. Dus waarom zou ik studeren als het resultaat hetzelfde is?'
Bij de start van het schooljaar lijkt de leerling het prima te redden, het 1e rapport is dan ook nog wel voldoende. Maar na de Kerstvakantie zakken de cijfers vaak in en in het laatste kwartaal slaat de paniek toe: geen overgangscijfers! Meestal is het dan te laat om goed in te grijpen en bij te sturen, er is simpelweg onvoldoende tijd over om de cijfers nog op te halen, ook is er geen stevige fundering gelegd (woordjes!).
Om het zelfvertrouwen en de motivatie van de leerling zoveel mogelijk vast te houden bevelen we dan ook sterk aan om direct aan het begin van elk nieuwe schooljaar te beginnen met adequate huiswerk ondersteuning: liever goed beginnen dan (te) laat bijsturen. En dat geldt m.n. voor brugklassers. Een fundering 'inhalen' is lastig in de 3e klas!
De begeleiders bij hiQQuest zijn zich dan ook steeds meer gaan richten op studiemethoden en huiswerkbegeleiding. Bij hoogbegaafde kinderen werkt dit alleen goed als het direct in de praktijk gebracht kan worden. Wij geven daarom een korte basisuitleg over wat studeren is en hoe het werkt en gaan daarna direct praktisch aan de slag met plannen en studeren op basis van het huiswerk dat is opgegeven en (hopelijk) in de agenda genoteerd is.
Peers
Tieners maken zich los van hun ouders en spiegelen zich aan hun groep. Binnen hun groep wisselen ze uit, steunen elkaar en lachen en huilen met elkaar. Voor hoogbegaafde tieners is dit contact er vaak niet. Ze begrijpen de groep niet, hebben niks met waar de klasgenoten zich mee bezig houden en kunnen daardoor erg alleen staan binnen hun leeftijdsgroep. Meisjes zullen zich meestal aanpassen aan het groepsgedrag, jongens laten vaker gedragsproblemen zien: uitdagen van de docent, populair gedrag, kicks zoeken in ongewenste dingen (diefstal, dealen etc.).
Ze hebben geen groep om op terug te vallen, terwijl ze zich ook willen losmaken van de ouders. Regelmatig 'peers' contact is daarom voor hen van zeer groot belang. Zoals een hoogbegaafde jongen (2e klas) ooit aangaf op de vraag van school wat ze als eerste zouden moeten opzetten bij een programma voor hoogbegaafde leerlingen: 'Zet ons in ieder geval 1x per week bij elkaar!'
De eerste keer hiQQuest
Ouders geven vaak aan dat hun zoon of dochter niet naar hiQQuest wil komen want 'Daar zitten natuurlijk allemaal 'nerds' en daar wil ik niet tussen zitten!' Praktisch alle hoogbegaafden, jong en oud(er) vinden het heel lastig om een eerste stap naar dit soort bijeenkomsten te zetten. Als ze er eenmaal zijn merken ze dat de anderen eigenlijk 'gewoon' zijn en dat het heel prettig is om met gelijken te zijn. Om jongelui over de drempel te helpen, mogen ze een eerste keer altijd even komen kennismaken, een kop thee drinken en even 'voelen' hoe het is. Meestal komen ze de week erna graag terug.
De tijden
Er is in eerdere jaren opzettelijk voor gekozen om deze bijeenkomsten op een 'gewone' schoolmiddag aan te bieden, omdat ook deze leerlingen recht hebben op gelijkwaardig contact tijdens schooltijd en niet alleen in hun naschoolse vrije tijd en/of in het weekend. Er waren hierover nooit problemen met de toestemming van scholen en/of leerplichtambtenaar. Echter, het blijkt dat veel tieners zelf ervoor kiezen om de lessen op school toch te volgen en liever wat later willen komen. We hebben de hiQQuest tijden dan ook iets verschoven: 15.30 – 19.00 uur. Ook voor 2011-2012 blijven we deze tijden hanteren.
Feedback van ouders
Ouders geven het volgende aan: 'Na één bijeenkomst zag ik al verandering bij mijn dochter', 'Mijn kind gaat blij heen en komt blij weer terug', 'Hij praat meer en komt beter voor zichzelf op', 'Hij is weer gemotiveerd om te leren'.
Ook ouders die hun kind halen en/of brengen vinden het prettig om even contact te hebben met andere ouders die in dezelfde omstandigheden zijn: 'Ik kan hier gewoon zeggen dat het soms knap lastig is, dat hoogbegaafd zijn en dan word ik gewoon begrepen!', 'Ik hoef hier niets uit te leggen', 'Wat is het fijn om even je hart te kunnen luchten!'
Diverse 'soorten' hoogbegaafde tieners kunnen deelnemen. Bijvoorbeeld:
- Je voelt je op school een vreemde eend in de bijt en hebt behoefte aan peers (ontwikkelingsgelijken).
- Je wilt gewoon af en toe eens even rust tussen gelijken die je wél snappen.
- Je wilt op zoek naar wie je bent, wat je talenten zijn en wat je daar mee kunt gaan doen.
- Je wilt af en toe eens een middag deelnemen om even 'gewoon' te kunnen zijn.
- Je gaat (even) helemaal niet meer naar school maar wilt niet thuiszitten.
- Je wilt een periode meedoen om te zien of het je bevalt en of het iets voor je toevoegt.
- Je wilt alleen meedoen als er speciale projecten of excursies zijn.
- Je gaat gewoon naar school en wilt vervroegd een aantal (staats)examens gaan doen waar je extra begeleiding bij wilt.
Meestal is het direct na het binnenkomen eerst even relaxen, soms letterlijk stoom afblazen, even hangen en niets doen. Vervolgens kun je aan de gang met spelmateriaal (strategische- en denkspellen), je kunt je huiswerk doen, je kunt een project opzetten en uitwerken, of je kunt creatief aan de slag. Ook is er elke middag een mogelijkheid om met je persoonlijke ontwikkeling bezig te zijn. Dit gebeurt bijvoorbeeld door (gezamenlijke) oefeningen, gesprekken, tekenen, buitenwerk etc. Voor beelddenkers is er ondersteuning beschikbaar bij het aanpakken van je huiswerk. Er is altijd een gezamenlijke theepauze en we sluiten ook met elkaar de middag af.
Omdat het project volop in ontwikkeling is zal het aanbod steeds uitgebreid worden, in de toekomst zullen we zeker 'gastcolleges' en excursies gaan aanbieden.
Er zijn iedere middag begeleiders aanwezig die vaktechnische ondersteuning op diverse schoolvakken kunnen aanbieden.
Wil je eens een middag komen kijken? Wil je nog meer weten over HiQQuest?
Dan kun je bellen met 023-5583644 of mailen naar info@HIQ.nl
Wanneer je aan HiQQuest wilt deelnemen terwijl je eigenlijk op school hoort te zitten, zal HIQ contact op nemen met de leerplichtambtenaar in jouw regio. Hiertoe dien je wel van te voren de naam en het telefoonnummer van deze ambtenaar aan HIQ door te geven. Als de leerplichtambtenaar akkoord gaat, kan deze vervolgens contact opnemen met school voor schooltoestemming.
HIQ ontvangt voor het realiseren van dit project geen subsidie of andere financiële ondersteuning. Soms is het mogelijk om een PGB (Persoons Gebonden Budget) voor ondersteunende begeleiding aan te vragen. Dit wordt nooit op grond van hoogbegaafdheid toegekend, wel bijvoorbeeld bij klachten van depressieve aard of het ontwikkelen van psychosociale problemen voortvloeiend vanuit hoogbegaafdheid. Voor meer informatie kunt u kijken op www.pgb.nl
hiQQuest heeft de volgende algemene doelstelling:
Hoogbegaafde middelbare school leerlingen binnen het reguliere onderwijssysteem houden door hen iedere week een dag(deel) een aanbod te geven dat bij hen past. Het stelt hen in staat gesteld de rest van de week beter binnen de gewone (school)wereld te functioneren.
Om dit te bereiken besteden we bij iedere bijeenkomst aandacht aan de volgende gebieden:
|
Acceptatie Door hoogbegaafde tieners erkenning en herkenning te laten ervaren door de omgang met peers (ontwikkelingsgelijken) geeft dat acceptatie over wie zij zijn, inclusief hun hoogbegaafdheid. Verder raken sommige hoogbegaafde tieners zoveel energie kwijt aan het aanpassen in een wereld (school, medeleerlingen) die hen niet begrijpt en die zij zelf ook niet begrijpen, dat zij een grote behoefte hebben aan een periode van rust. Om vanuit deze rust weer te gaan (her)ontdekken wat ze kunnen en willen ondernemen. Sociale en inter- en intra-persoonlijke vaardigheden Contacten leggen met andere hoogbegaafden (netwerk), zinnige gesprekken kunnen voeren met leeftijdgenoten, samenwerken, ervaren dat een groep wel degelijk veilig en plezierig kan zijn, keuzes leren maken, je stem laten horen, inventariseren van kwaliteiten en vaardigheden: wat kun jij, waar liggen je talenten, op welk gebied valt er iets te leren, welke feedback geeft de groep jou, waarin ben je sterk, waarin zwak. Er wordt onder andere gewerkt met: tekentherapie, RET (Rationeel Emotieve Therapie) of andere cognitieve gedragstherapie en bijvoorbeeld het Kwaliteiten en Vaardighedenspel. Motivatie Het samen vinden van de intrinsieke motivatie: wat willen zij zelf en hoe kunnen ze dat aanpakken. Wat zijn hun kwaliteiten en hoe kunnen en willen zij die inzetten met betrekking tot het schoolwerk nu, of de studie/werkomgeving in de toekomst. Leren Scholen bieden de lesstof aan op een auditieve en schriftelijke, bottom up en lineaire wijze. Voor hoogbegaafde leerlingen die met deze werkwijze leerproblemen ervaren, vertalen we dit naar de eigen leerstijl: visueel, top down en associatief. Verder kunnen leerlingen projectmatig aan het werk, portfolio's samenstellen of zaken die ze interessant vinden uitdiepen. In principe mogen zij werken aan wat zij zelf belangrijk vinden. Leren structureren kan daarbij belangrijk zijn. HiQQuest biedt hen, indien gewenst, ondersteuning bij versnellen en/of vervroegd doen van staatsexamens. |
Bij het bereiken van deze doelstellingen fungeren de begeleiders vooral als coach. Het is van belang dat de tieners zelf leren hoe ze het beste binnen de reguliere (school)wereld kunnen functioneren.
Ieder mens heeft behoefte aan het ontmoeten van anderen die zich op gelijk niveau ontwikkelen en waarmee je interesses kunt uitwisselen. Voor de gemiddelde mens gebeurt dat iedere dag, voor de gemiddelde scholier elke schooldag. De hoogbegaafde is hierin vaak eenzaam. Als hoogbegaafde leerling vind je weinig of geen (h)erkenning, je verveelt je snel bij de lesstof, je kunt - ondanks je hoogbegaafdheid - flinke leerproblemen hebben en je wordt vaak niet geaccepteerd door je klasgenoten en/of de docent(en). Soms passen hoogbegaafden zich zelfs zo aan de groep aan dat zij zichzelf als het ware 'uitgummen' tot er nog maar een klein streepje overblijft. Als het voor de reguliere school niet mogelijk is om volledig tegemoet te komen aan de sociale en emotionele en cognitieve behoeften van de hoogbegaafde leerlingen, dan is het aan te bevelen dat deze leerlingen die mogelijkheid ergens anders wel krijgen aangeboden.
Het model van Renzulli en Mönks (fig. 1) maakt zichtbaar hoe hoogbegaafdheid tot volle bloei kan komen: een hoog IQ (130+), motivatie en creativiteit moeten daarvoor intrinsiek aanwezig zijn. School, Gezin en Vrienden zijn daarnaast echter bepalend voor het tot ontwikkeling komen van de hoogbegaafdheid.
Figuur 1: Triadisch Interdependentiemodel van Renzulli en Mönks (1985)
Onderzoeker Lewis Terman (1877-1956) stelde ook al dat een positief ingestelde omgeving van even groot belang is als een hoog IQ, volharding, zelfvertrouwen en vastberadenheid. Heller en Hany (1992) en Gagné (1991) onderschrijven bovenstaande visie. Hun modellen werken het samenspel tussen het hoge IQ en de niet-cognitieve persoonlijkheidskenmerken verder uit. Allen onderschrijven het grote belang van ontwikkelingsgelijken (peers).
Met andere woorden: Als je een hoge intelligentie hebt, je gemotiveerd en taakgericht bent en creatief in het oplossen van problemen EN als je in een gezin opgroeit waar je gesteund, aangemoedigd en gestimuleerd wordt, je school je uitdaagt en je vrienden hebt die je ondersteunen, je begrijpen en waar je bij terecht kunt, dan is er een goed samenspel tussen alle zes factoren uit het model en wordt je hoogbegaafdheid naar buiten toe zichtbaar in je prestaties en handelen. En natuurlijk geeft een goede ondersteuning de meeste kans op 'lekker in je vel zitten'!