Recensies Hoogbegaafd, nou én?
Recensie geschreven door Dini van den Heuvel, geplaatst in Signaal (blad van de oudervereniging Pharos)
Hoogbegaafd, nou én?
Ontdekboek over hoogbegaafdheid
Door Wendy Lammers van Toorenburg
Uitgeverij Samsara bv. Amsterdam 2005
ISBN 90 77228 31 4
De schrijfster heeft het boek de ondertitel "ontdekboek over hoogbegaafdheid" met recht meegegeven. Al lezend en kijkend kunnen ook jonge kinderen ontdekken wat het betekent en hoe het voelt om
hoogbegaafd te zijn. De illustraties van Erica Ringelberg dragen hier nog extra aan bij. Een boek voor hen en niet over hen zoals de schrijfster terecht opmerkt.
Op een heel duidelijke manier komen vele onderwerpen die met hoogbegaafdheid te maken hebben aan bod. De samenstellers slagen erin om aan te geven welke verschillen er bestaan tussen hoogbegaafde
kinderen en hun leeftijdgenootjes. Ook geven zij aan dat dit anders zijn soms tot onderpresteren en pesten kan leiden en komt aan bod wanneer je je als hoogbegaafde aanpast en hoe je voor jezelf
op kunt komen en je eigen weg kunt gaan.
Al met al vormt het boek een aanvulling op reeds bestaande informatie over hoogbegaafdheid. Niet alleen omdat het niet over hen gaat, maar voor hen bestemd is, maar ook omdat het boek aan
volwassenen veel lees- en kijkplezier kan bieden. Want evenals er onderlinge verschillen bestaan tussen hoogbegaafde kinderen bestaan er ook verschillen tussen volwassenen die als begeleiders
met hen in contact komen. Verder is het boek ook heel geschikt om samen met je eigen kind of samen met een kind dat bij je in de klas zit op ontdekkingstocht te gaan in "hoogbegaafdenland".
Ik heb daar heel positieve geluiden over gehoord van zowel ouders als van leerkrachten.
Riel, 19 maart 2006
Dini van den Heuvel
Recensie Tijdschrift voor Remedial Teaching
April 2005
Hoogbegaafd, nou én?
Hoogbegaafd, nou én? Is een boek speciaal bestemd voor hoogbegaafde kinderen. Het is nu niet eens óver hen
geschreven, maar vóór hen.
Specifieke onderwerpen die aan de orde komen zijn:
• Je 'anders' of eenzaam voelen
• Onderpresteren
• Verveling op school
• Het gepest worden door andere kinderen
• Je steeds maar moeten aanpassen aan de rest van de groep
• Een andere leerstijl
Op een heldere manier beschrijft Wendy Lammers van Toorenburg voor de kinderen waardoor deze moeilijkheden
ontstaan, waarbij ze het probleem zowel vanuit het hoogbegaafde kind bekijkt als vanuit de kinderen omhem heen.
Ook probeert ze manieren aan te reiken hoe het hoogbegaafde kind daarmee om moet/kan gaan.
De uitleg over hoogbegaafdheid (IQ>130, motivatie en creativiteit) en hoogintelligent (IQ>130, maar net (meer)
gemotiveerd en het niet (meer) creatief denken, is duidelijk, maar waarschijnlijk hebben ook kinderen met een iets
lager IQ veel baat bij de uiteenzetting over onderpresteren. Vooral als er gesproken wordt over demotivatie door het
moeten volgen van groepsinstructies bij leerstof die je allang beheerst.
De leuke illustraties die de meeste rechterbladzijden van het boek versieren, visualiseren wat de schrijfster de
kinderen duidelijk wil maken.
Soms mogen kinderen zelf op een bladzijde aan de slag, bijvoorbeeld door het aankruisen van uitspraken waarbij ze kunnen
aangeven of de betreffende uitspraak wel of niet op hem van toepassing is. Omdat voor elke vraag een gekleurd hokje staat
waar het kruisje in aangegeven moet worden, kan naderhand bekeken worden hoeveel kruisjes je van een bepaalde kleur hebt.
Bij veel gele kruisjes pas je je aan de groep aan; heb je meer rode kruisjes dan ben je niet (meer) gemotiveerd; heb je
veel blauwe kruisjes, dan ben je perfectionistisch en/of faalangstig; heb je veel paarse kruisjes, dan voel je je (vaak)
ongelukkig; heb je veel groene kruisjes, dan doe je de dingen die bij je passen, ook als zijn ze anders dan dat anderen
zullen doen.
Achterin het boek zijn signaleringslijsten opgenomen voor de volwassenen. Bijvoorbeeld een lijst met signalen bij kinderen
die je mogelijk vooral in de thuissituatie zult herkennen een lijst met signalen bij kinderen die je mogelijk in de
schoolsituatie zult herkennen; signalen bij onderpresteerders; signalen bij volwassenen.
Ook is er een uitgebreide
literatuurlijst opgenomen en een lijst met nuttige adressen.
Hoogbegaafd, nou én? is een leuk boek dat zowel voor
hoogbegaafde kinderen, als voor ouders en anderen die met deze kinderen in aanraking komen, waardevolle informatie
biedt. Hoogbegaafde kinderen lezen waarom zij opvallen ten opzichte van andere kinderen, volwassenen lezen in dit
boek waar hoogbegaafde kinderen tegenaan lopen. Al met al een boek dat eigenlijk in de mediatheek op school niet
mag ontbreken.
Margo van Grinsven
Recensie Talent
Hoogbegaafd, nou én?
Wie in de boekhandel op zoek gaat met als trefwoord 'hoogbegaafdheid' vindt als hij geluk heeft in een doorsnee boekhandel
twee of drie titels. In de beter gesorteerde boekhandel of in de wetenschappelijke boekhandel worden dat er wellicht vijf,
misschien wel tien als je als tweede trefwoord 'intelligentie' gebruikt. Wie de buit bekijkt ziet één grote overeenkomst:
niet een van deze boeken is bedoeld voor hoogbegaafde kinderen zélf. Eigenlijk is dat vreemd want er zijn ten slotte ook
boekjes voor als je dyslectisch bent of als je ADHD hebt. Maar ni is er ook een boek voor hoogbegaafde kinderen!
Kinderen die niets van hoogbegaafdheid af weten associëren hoogbegaafdheid met saaiheid, goed zijn in rekenen, raar zijn
of een sociale nitwit zijn. Hoogbegaafd, nou én?
Rekent meteen af met dit imago van hoogbegaafdheid. Het is een vrolijk vormgegeven boek met steeds op iedere rechterpagina
een fraaie tekening van Eric Ringelberg.
Het boek is volgens de sticker op de voorzijde bedoeld voor 'Kinderen van 5 tot 99 jaar'. Persoonlijk vind ik zo’n sticker
een beetje een misser van de uitgever want het infantiliseert de (volwassen) lezer terwijl dat nu eigenlijk precies niet
de bedoeling is van de auteur.
Lammers van Toorenburg legt in heldere stappen in duidelijke taal precies uit wat hoogbegaafdheid nu eigenlijk is en wat het
zou kunnen betekenen voor een kind om hoogbegaafd te zijn. Ze besteedt aandacht aan onderwerpen als intelligentieonderzoek,
anders/zijn en ja anders voelen, onderpresteren, aanpassen, pesten enzovoort. Daarbij geeft ze kinderen tips over en manier
om met al die zaken te leren omgaan. Die tips geeft ze nooit directief, ze vraagt daarbij steeds aan de lezer zelf na te
denken hoe hij een situatie beleeft, wat er in zijn geval belangrijk is en biedt vervolgens handvatten om al die eigen
belevingen een plaats te geven. Al met al is het een positieve insteek voor een voor kinderen soms erg moeilijke materie
of aangelegenheid.
Het boek nodigt de lezers uit om er dingen in op te schrijven en er een echt persoonlijk boek van te maken. Over die
constructie heb ik ambivalente gevoelens. Ik zou namelijk graag willen dat niet alleen ouders dit boek kopen, maar dat
ook scholen het in hun documentatiecentrum en in hun orthotheek hebben staan. De uitnodiging er direct in te schrijven
en te tekenen zou dit boek tot een prijzig verbruiksmateriaal kunnen maken waardoor scholen het minder snel aanschaffen,
Natuurlijk kun je werken met een gewoon lijntjesschrift ernaast, maar dan verliest het boek wel een deel van zijn
aantrekkingskracht.
Het boek leent zich er bij uitstek voor om er binnen een plusgroepje aandacht aan te besteden. Hoogbegaafde kinderen
hebben relatief weinig gelegenheid op school om over dit deel van hun persoonlijkheid te praten en ik denk dat het goed
zou zijn als we daar wél ruimte voor scheppen, zonder dat we er therapeutische sessies van hoeven maken. Juist dan is dit
een prima hulpmiddel.
Verder is het boek natuurlijk prima thuis te gebruiken om samen met je kind eens te kijken hoe hij zijn hoogbegaafdheid
beleeft. Het taalgebruik is helder zodat het ook geschikt is om eens ter lering en vermaak aan opa's, oma's en andere
familieleden te geven.
Toch wil ik ook een kritische kanttekening plaatsen bij bepaalde uitspraken in het boek. Lammers van Toorenburg wil
kinderen leren zelf grip te krijgen op hun eigen situatie en zelf 'bestuurder' van hun eigen leven te maken. Prima,
maar op enkele plaatsen overspeelt ze daarbij haar hand. Zo geeft ze bijvoorbeeld bij het thema versnellen aan dat
versnellen alleen gebeurt als het kind het zelf wil. Ik twijfel ernstig of dit een juiste insteek is. Kinderen
beslissen met een relatief korte termijnvisie. Dat betekent at het soms nog erg moeilijk voor hen is om de
consequenties van hun beslissing voor de langere termijn te kunnen overzien. Een groot deel van de hoogbegaafde
kinderen zal niet staan te springen bij het idee door te stromen naar een volgende groep zonder de kinderen die
zij reeds kennen. Natuurlijk kun je zeggen dat we eerst aan goede randvoorwaarden moeten voldoen en dat het kind
dan uiteindelijk zal instemmen met een dergelijke beslissing. Het is alleen de vraag of dat door iedereen ook als
zodanig wordt erkend. Het zou niet de eerste keer zijn dat een vervroegde doorstroming (in het belang van het kind)
wordt afgeblazen omdat het kind niet wil.
Verder wat mij betreft een prima boek, kopen dus!
Talent, nr. 3
Eleonoor van Gerven, hoofdredacteur
Noot van de auteur:
Met de passage over versnellen (blz. 146 Let op: je hoeft NOOIT naar een andere klas als JIJ dat echt niet wilt!)
is nadrukkelijk bedoeld dat een kind niet fysiek naar een andere klas zou moeten als daar (voor het kind) grote
bezwaren aan kleven. Lesaanbod op het juiste niveau moet altijd, zo nodig in de klas waar het kind al zit en zich
veilig voelt.
Recensie De Telegraaf, d.d. 14 mei 2005
Hoogbegaafd kind alleen aan de top
Door Marianne Janssen
Veel ouders hebben uit pure liefde de neiging hun kind intelligenter en mooier te zien dan het in werkelijkheid is.
Ze zien in hun mus een adelaar. Daar is op zich niets mee mis. Een kind bloeit op onder waardering. Maar het gevolg
ik ook dat steeds meer ouders denken dat hun kind hoogbegaafd is. Ze zijn teleurgesteld als uit testen blijkt dat hun
kind 'gewoon' intelligent is. Maar hoogbegaafdheid komt niet alleen slechts zelden voor, het is ook iets dat het leven
niet eenvoudiger maakt.
Wendy Lammers van Toorenburg, zelf hoogbegaafd, moeder van een hoogbegaafd kind en inmiddels therapeutisch
begeleider van hoogbegaafden, schreef voor 'hoogbegaafde kinderen van 5 tot 99' jaar een 'ontdekboek':
'Hoogebegaafd, nou én?'
Uit het vraagteken in de titel blijkt al dat hoogbegaafden, de 2 à 3% van de mensen met een IQ boven de 130,
kennelijk regelmatig in de verdediging moeten over hun 'kwaal'. Dat komt omdat ze anders zijn, als buitenbeentjes
worden beschouwd, soms op school gepest worden of buiten de groep gestoten worden. Dat heeft tot gevolg dat er
hoogbegaafde kinderen zijn die op school expres fouten gaan maken om er maar bij te horen, waarmee ze resultaten
beneden hun kunnen vertonen. Alleen kinderen die een speciale begeleiding krijgen of de gelukkigen die terechtkomen
op scholen met verrijkte programma's, komen goed uit de verf.
Wendy Lammers van Toorenburg wil de narigheid voorkomen die ze zelf heeft ondervonden en die ook haar zoon
zou hebben ondergaan als zij als moeder niet vol herkenning bij de les gebleven was.
In haar boek, geschreven voor hoogbegaafde kinderen zelf (en dus niet voor hun ouders), legt ze duidelijk
uit wat hoogbegaafdheid is, wat de vreugden ervan zijn en welke gevaren er op de loer liggen. Ze wijst erop dat je
niet hoogbegaafd bent als je bijvoorbeeld ontzettend goed bent in rekenen, maar dat je naast dat rekentalent ook
andere talenten en interesses moet hebben. Eenzijdig begaafd is niet hoogbegaafd.
Daarnaast legt ze uit dat een hoogbegaafde op een andere manier leert, hoe dat komt en welke problemen dat
oproept. Ze heeft het over sensitiviteit, intuïtief leren, pictogrammen, associatief leren et cetera. Dat lijken
grote woorden voor kinderen, maar ze legt ieder woord beeldend uit en: ze heeft het natuurlijk wel tegen een groep
lezers die niet gouw struikelt over terminologie.
Er was geen hoogbegaafde in de buurt die het fraai geïllustreerde boek kon beoordelen, maar de indruk van
een normaal intelligente volwassene is in elk geval gunstig.
Uitgaand van het feit dat er op iedere 100 schoolkinderen twee tot drie hoogbegaafden tussen zitten,
mag dit boek in de schoolbibliotheek niet ontbreken.
Publicatie J/M, mei 2005
Hulp bij hoogbegaafdheid
Opvoeding
Over hoogbegaafde kinderen zijn eindeloos veel boeken geschreven. Maar voor deze kinderen zelf is er maar weinig om te lezen.
Het boek Hoogbegaafd, nou én? biedt uitkomst.
Auteur Wendy Lammers van Toorenburg weet hoe het voelt om altijd anders te zijn dan de rest.
Ze is zelf hoogbegaafd en heeft bovendien een hoogbegaafde zoon. In haar boek legt ze duidelijk
uit wat hoogbegaafdheid precies is en welke problemen het met zich mee kan brengen.
Wat gebeurt er bijvoorbeeld met je als de lesstof op school niet uitdagend genoeg is? En hoe ga
je om met pestende klasgenoten? Moet je je aanpassen aan de rest, of juist je eigen weg gaan?
Het boek is bedoeld voor kinderen vanaf 5 jaar. Omdat hoogbegaafde kinderen dingen makkelijk
oppikken door ze te zien, staat het boek vol met kleurrijke illustraties.
(BJ)
Publicatie PSY
Tijdschrift over geestelijke gezondheidszorg
april 2005
Hoogbegaafd
Op iedere honderd kinderen (en volwassenen) zijn er twee à drie hoogbegaafd.
Voor kinderen is hoogbegaafdheid soms een probleem, omdat ze door hun klasgenootjes maar vreemd worden gevonden en op
school steeds werk moeten doen dat al gesneden koek is.
Wendy Lammers van Toorenburg is moeder van een hoogbegaafde
jongen en heeft een boek geschreven voor hoogbegaafde kinderen: Hoogbegaafd, nou én?. Via een testje kunnen kinderen
ontdekken of ze zich aanpassen aan de groep, perfectionistisch of faalangstig zijn, zich ongelukkig voelen of trouw
aan zichzelf zijn.
Via dit boek kunnen ze ontdekken wat hoogbegaafdheid met zich meebrengt en hoe ze ermee om kunnen gaan.
Kinderboekenpost
Gids bij het kiezen van kinderboeken
Voorjaar 2005
Hoogbegaafd, nou én?
Ontdekboek over hoogbegaafdheid, want wat is dat nu precies? Wanneer ben je het en wat moet je er dan mee?
De auteur heeft het boek geschreven vanuit haar eigen ervaring met haar hoogbegaafde kind.
Op de linkerpagina
staat de informatie in groot lettercorps en duidelijke bladspiegel, op de rechter een sprekende,
tekstondersteunende illustratie.
Achter in het boek staan verwijzingen naar literatuur en instanties
op het gebied van hoogbegaafdheid.
Specifieke onderwerpen die besproken worden zijn: anders zijn, je
eenzaam voelen, onderpresteren, verveling op school, pesten, aanpassen, leerstijlen.
De auteur laat zien
hoe deze problemen kunnen ontstaan en reikt volop manieren aan om daar mee om te gaan.
Recensie JSW
Jeugd in School en Wereld
April 2005
Hoogbegaafdheid
Over hoogbegaafdheid is veel geschreven. Die informatie is vaak alleen toegankelijk voor volwassenen.
Voor kinderen is er nu ook een boek verschenen waarin zij kunnen ontdekken wat hoogbegaafdheid met zich meebrengt.
Wendy Lammers van Toorenburg is adviseur en therapeut van hoogbegaafde kinderen en spreekt in het boek de
kinderen persoonlijk aan en gebruikt hiervoor de taal van het hoogbegaafde kind zelf.
Hoogbegaafd, nou èn?
is rijk geïllustreerd en gebruikte begrippen worden met kleurrijke typografie verduidelijkt.
Psychologie Magazine Juni 2005
Hoogbegaafd of vreemd?
Als uw kind heel slim is, denkt u misschien dat school geen problemen zal opleveren. Maar hoogbegaafde kinderen
vinden vaak moeilijk aansluiting bij de groep, zegt therapeute Wendy Lammers van Toorenburg in 'Hoogbegaafd, nou én?'
Ze worden door hun andere interesses vaak gepest en gezien als een beetje vreemd. Klasgenoten vertellen over hun
logeerpartijtje bij oma, terwijl het hoogbegaafde kind na zijn laatste museumbezoek vertelt over piramides en hiëroglyfen.
In haar boek legt ze aan hoogbegaafde kinderen uit waarom zij zich zo anders voelen. En ze beschrijft hoe kinderen
kunnen omgaan met problemen als verveling, pesten of onderpresteren op school.