Hoogbegaafd? :: Tieners


Hoogbegaafde tieners kunnen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs een aantal problemen ervaren:
- verveling
- geen- of weinig aansluiting in de klas
- eenzaamheid
- de eerste onvoldoendes voor 'leerwerk'
- 'afstromen', van gymnasium naar vwo naar havo naar...

Verveling
Veel hoogbegaafde kinderen kijken, misschien al vanaf groep 6, uit naar het moment dat ze naar het voortgezet onderwijs mogen. Zij hebben de verwachting dat ze daar eindelijk kunnen 'leren'. En dat leren valt vaak tegen.
In de brugklas, zeker in het begin, wordt rustig aan gedaan om de 'bruggers' te laten wennen aan het systeem. Maar ook na de gewenningsperiode blijft het tempo altijd lager dan de hoogbegaafde leerling graag zou willen. Bovendien is er de eerste tijd ook nogal wat herhaling van lesstof die op de basisschool al werd aangeboden. Ook qua inhoud voldoet de lesstof vaak niet aan de honger naar kennis en informatie van deze leerling.
Het komt daarom regelmatig voor dat rond de herfstvakantie de eerste tekenen van verveling zichtbaar worden.

Weinig- of geen aansluiting in de klas
Ook binnen het voortgezet onderwijs is 2 - 2,5% van de leerlingen hoogbegaafd. Daarmee hebben zij bijna net zo weinig kans om 'peers' in hun klas tegen te komen als op de basisschool. Op de gymnasia zijn over het algemeen percentueel wel meer hoogbegaafde kinderen aanwezig.
Wanneer je toch al niet zo bij de groep hoort, andere normen en waarden hebt en met andere dingen bezig bent dan de meeste klasgenoten, is het mogelijk dat de hoogbegaafde tiener geen goede aansluiting in de klas vindt. Contacten die er wel zijn, zijn vaak functioneel. Engels met die, Geschiedenis met die, sport met die, pauze doorbrengen met weer een ander. Per activiteit wordt een bijpassend persoon uitgezocht.

Eenzaamheid
Het is voor leerlingen binnen de onderbouw van het voortgezet onderwijs meestal belangrijk om 'bij de groep te horen'. Jongelui in deze leeftijd gaan zich losmaken van de ouder(s). Normen en waarden van de ouders worden onderzocht of aan de kant geschoven. De groep bepaalt meer en meer de nieuwe normen en waarden, fungeert als spiegel voor de adolescent.
Er zijn hoogbegaafde kinderen die veel moeite doen om bij de groep te horen, zich zeer sterk aanpassen. En er zijn er ook die per definitie niet bij de groep willen horen en hun eigen gang blijven gaan.
Ook al lijkt de betreffende leerling moeiteloos in de groep op te gaan of goed alleen te kunnen functioneren, vaak is de eenzaamheid groot.

Onvoldoendes
Wanneer je nog nooit geleerd hebt om te leren, kan het zijn dat in de onderbouw (vaak in de brugklas rond de herfstvakantie) de eerste onvoldoendes vallen. Het is dan zaak te leren 'leren'. Want als je wel degelijk woordjes leert en dat leren levert net zo'n dikke onvoldoende op als het niet-leren, waarom zou hij of zij dan überhaupt nog aandacht besteden aan huiswerk leren. Dus: wat zijn de leerstrategieën die bij hen passen, hoe kan deze leerling het beste woordjes leren, tijd indelen enzovoort. En, last but not least, zij moeten inzicht krijgen in wat er van hen verlangd wordt qua antwoorden op- en verwerking van bepaalde lesstof.

Leerproblemen
Het kan zijn dat een leerling behalve hoogbegaafd, ook dyslectisch en/of beelddenker is, maar dat dat op de basisschool niet werd gesignaleerd. Of dat er wel mogelijke dyslexie gesignaleerd werd maar 'het er niet uit kwam' bij het onderzoek. Een aantal van de hoogbegaafde kinderen is namelijk heel goed in staat om dergelijke leerproblemen te compenseren met hun intelligentie. Pas als er veel meer vakken (m.n. de talen) aangeboden en verwerkt moeten worden, wordt zichtbaar dat er een leerprobleem is. Over beelddenken is nog niet veel bekend binnen het onderwijs. Beelddenkers hebben een dermate andere manier van leren, dat zij zelf moeten leren hoe ze het beste het talige onderwijs kunnen omzetten naar hun eigen leermogelijkheden. Hier vindt u meer informatie over beelddenken.

Afstromen
Door o.a. bovengenoemde oorzaken is het mogelijk dat hoogbegaafde kinderen blijven zitten op de middelbare school. Ook komt het geregeld voor dat zij van gymnasium langzaam maar zeker afzakken naar vwo, havo en vervolgens vmbo.
Het is dan zaak in te grijpen: te praten met de begeleiders op school en de hoogbegaafde leerling te ondersteunen met b.v. huiswerkbegeleiding en passender lesmateriaal. Ook het versterken van het zelfbeeld kan van groot belang zijn. Verder is contact met ontwikkelingsgelijken heel belangrijk: (h)erkenning en jezelf kunnen zijn, je humor en interesses te kunnen delen en je even niet aan te passen aan je omgeving.

Zie ook: profielen van hoogbegaafde leerlingen.
Klik hier voor informatie over begeleiding.
Klik hier voor HiQQuest, wekelijkse ontmoetingen en huiswerkbegeleiding voor hoogbegaafde middelbare scholieren.
• Sitemap • Contact •