Hoogbegaafd :: Kids Basisschool


Hoogbegaafde kinderen op de basisschool. Soms gaat het goed me ze binnen ons onderwijssysteem, en soms ook niet. Ook kan het voorkomen dat het ronduit slecht met hen gaat.
Als het goed gaat met uw hoogbegaafde zoon of dochter dan is het van belang om dat ook zo te houden. Dan zou je preventief aan het werk kunnen.
Als het slecht gaat met je hoogbegaafde kind dan ga je op zoek naar zoveel mogelijk informatie om te begrijpen waarom het slecht gaat en wat je daaraan kunt doen.

Een hoogbegaafd kind is echt heel anders dan een 'gewoon' begaafd kind. Het is niet dat het hoogbegaafde kind gewoon iets sneller denkt en zaken sneller snapt. Het heeft een totaal andere manier van denken, van leren en van omgaan met de wereld.

Als een hoogbegaafde kleuter de basisschool in stapt dan wil het maar 1 ding: leren! Leren is immers leuk! Het hoogbegaafde kind wíl leren, van binnenuit. Alleen de manier waarop scholen omgaan met lesstof, lesaanbod en toetsen, is een manier die slecht bij hen past. Zij leren voor zichzelf, ze leren in principe niet voor de toets.
M.n. in de eerste 4 jaren valt het leren nog wel eens tegen. Zeker in groep 1 en 2 waar eigenlijk nog niet 'echt' geleerd wordt. Als je kind lekker vlot is en zichzelf al heeft leren lezen en rekenen, ervaart het de lesstof in de groepen 3 en 4 ook niet als zinvol. Vanaf groep 5 (in het reguliere onderwijs) komen de zaakvakken erbij en kunnen de kinderen weer even vooruit met hun kennishonger.
Binnen Montessorie en Jenaplan onderwijs worden kinderen al eerder in aanraking gebracht met het zogenaamde kosmisch onderwijs. Hierin kunnen ze vaak wel lekker vooruit. Maar de verveling bij rekenen en taal is even groot als bij hoogbegaafde kinderen in het gewone onderwijs.

Er is een soort 'agenda van verwachtingen' te maken over hoe een hoogbegaafd kind een schooljaar beleeft: Bovenstaande is herkenbaar voor veel kinderen waarvan de ouders uiteindelijk hulp gaan zoeken bij hoogbegaafdheids-specialisten. Ook als een school van goede wil is, is het mogelijk dat men niet de kennis in huis heeft om de juiste stappen te zetten! Daarin zijn leerkrachten nauwelijks verwijtbaar. Er zijn inderdaad heel veel kinderen met diverse problemen die allen aandacht behoeven. Bovendien zijn leerkrachten niet getraind om hoogbegaafden te begeleiden en er zijn van regeringswege geen budgetten voor toegekend. Maar ook leven er nog ingesleten denkbeelden over hoogbegaafde kinderen: 'Die komen er vanzelf, daar zijn ze immers slim genoeg voor'! Of: 'Als hij dan zo slim is, dan kan hij ook wel even dat toetsje maken om het mij te laten zien, dan ga ik het werk wel een beetje aanpassen'.

Wanneer een hoogbegaafd kind ook een leerprobleem heeft (dyslexie, dyscalculie, beelddenken of een combinatie), dan kan het zijn dat het zelfs slecht presteert in groep 3 en 4. Het lezen komt niet op gang, rekenen automatiseert niet, concentratie is vaak slecht, er is geen betrokkenheid bij het onderwijs. Lezen en rekenen worden al heel gauw vervelende activiteiten en het zelfbeeld van het kind gaat haast zienderogen achteruit. In de ogen van de leerkracht voldoet een dergelijk kind totaal niet aan het idee van een hoogbegaafde leerling. Deze leerlingen belanden vaak in een zorg-traject: een handelingsplan, RT en soms ook het advies om een sociale vaardigheidstraining te gaan doen. Het 'hoogbegaafd zijn' wordt in twijfel getrokken.

Het is van groot belang dat men op school goed te signaleert, goed te observeert en op de juiste manier toetst. Iedere hoogbegaafde leerling zou een eigen Plan van Aanpak moeten hebben, eigenlijk een eigen leerlijn. De ene hoogbegaafde leerling is beslist de andere niet. Allen hebben immers ook hun eigen karakter, hun eigen problemen (perfectionistisch, faalangstig, snel blokkeren, concentratieproblemen, sensitief, interesses, mogelijke gezinsproblemen enz.). Een Plan van Aanpak voor de hoogbegaafde leerling moet weloverwogen gemaakt worden, steeds per kind opnieuw. Gold voor een bepaalde leerling dat versnellen niet goed heeft uitgepakt? Dat is geen reden om het niet bij een andere leerling te doen! Hoogbegaafd, dus versnellen? Nee, ook niet altijd waar.

Als ouder(s) heeft u ook de zorg voor een aanbod van voldoende 'peers' (ontwikkelingsgelijken). Er zijn diverse ouderverenigingen (Pharos, Hint, Choochem) die van alles voor hoogbegaafde kinderen organiseren. Ook op bijvoorbeeld schaak- en jeugdbridge clubs zijn peers voorhanden. Mogelijk is er bij u in de buurt een verrijkingsklas waar uw kind aan kan deelnemen. Ook zijn er verschillende organisaties die van tijd tot tijd bijeenkomsten organiseren. Voor het opbouwen van een gezond zelfbeeld is het is belangrijk dat kinderen regelmatig kunnen ervaren dat ze begrepen en geaccepteerd worden!

Houdt als ouders goed de vinger aan de pols.
Misschien herkent u de 'agenda van verwachtingen' en de signalen van onderpresteren.
Aarzelt u niet en ga naar school als u vindt en voelt dat dat noodzakelijk is voor het welbevinden van uw kind! En ook hier geldt: voorkomen is beter dan genezen.

Klik hier voor informatie over de oudercursus.
Klik hier voor informatie over HIQplus.
Klik hier voor informatie over Hiq-kids.
SitemapContact